• Algemene afbeelding 2
  • Algemene afbeelding 1
  • Algemene afbeelding 3
GEUZENWIJK

door Heleen Heidinga

Introductie

Zo'n 2 jaar ben ik nu aan het werk in de Geuzenwijk. Een nieuwe naam voor de oude Betonbuurt in Zuilen, in Noord/West Utrecht. Uit deze buurt kwamen mij signalen ter ore door zowel buurtbewoners uit mijn oude buurt als door werkers en door instanties dat het hier 'niet goed' ging. Tegelijkertijd kreeg ik ook het signaal dat men daar niet goed bij kon komen, omdat er veel geslotenheid zou heersen en dat het moeilijk was om achter de voordeur te komen. Door onze ervaring met het werken volgens de presentiebenadering waarbij de relatie voorop staat en we vanaf de straat langzaam vertrouwen proberen te winnen in de buurt en de bewoners, dachten we dat dit een goede manier zou zijn om ingang te krijgen tot deze buurt en haar bewoners.

Het proces van een bekend gezicht, een maatje worden in de buurt en voor sommige buurtbewoners een vertrouwenspersoon worden, heeft zich dit jaar gestaag voortgezet. Het is een traag en taai proces, dat in golfbewegingen gaat. Het vertrouwen moet keer op keer bestendigd worden en blijkt zeer kwetsbaar. Als er complexe zaken in gezinnen spelen waar verschillende partijen en hulpverlening bij betrokken zijn, worden zinnen als 'als je me niet gelooft kun je het daar en daar nakijken' of 'bel die en die maar als je me niet gelooft' opvallend vaak gebruikt. Inmiddels heb ik met sommige van deze bewoners een stevige relatie waardoor dat ook bespreekbaar gemaakt kan worden. Dan komt naar voren dat het gevoel van nooit vertrouwd te worden eigenlijk niet naar mij toe geldt, maar teruggrijpt op hoe ze gewend zijn behandeld te worden. Of dat dat de positie is van waaruit zij vaak tegen hulpverlening aankijken: die moeten overtuigd worden van mijn kant van de zaak, die staan niet als vanzelfsprekend aan mijn kant. Het blijft schokkend voor mij om dat keer op keer tegen te komen en aan den lijve te ondervinden.

2 Aantallen en achtergronden van bezochte huishoudens in 2016

Tabel 1 Overzicht contacten met het buurtpastoraat

Aantal personen
Bereik 115

Regelmatig optrekken met buurtbewoners

22
Intensief optrekken met buurtbewoners 24

 

Tabel 2 Culturele achtergronden van de opgebouwde contacten
Aantal personen
Nederlands 35
Marokkaans Nederlands 49
tTurks-Nederlands 18
Andere achtergronden 13
Totaal 115

 

Tabel 3 Leeftijden opgebouwde contacten

Aantal personen
Kinderen 0-12 jaar 39
Jongeren 13-18 jaar 16
Jongvolwassenen 19-25 jaar 5
Volwassenen tot 65 jaar 51
Volwassenen 65+ 4
Totaal 115

 



3. Thematieken en levensgebeurtenissen

Bij veel gezinnen waar ik intensief bij betrokken ben, spelen meerder problemen al lang en tegelijk. Of het ene probleem is net iets meer hanteerbaar geworden en het andere probleem staat alweer levensgroot voor de deur. Ik kan hierin voor mensen een luisterend oor zijn, hen helpen om orde te scheppen in de chaos in henzelf en om hen heen. Mensen tonen mij hun verdriet, hun frustratie, hun wanhoop, hun onmacht, hun spijt, hun kracht en hun zwakte. We vieren de belangrijke zaken van het leven; verjaardagen, het behalen van een tafeldiploma of het beter leren je grenzen aan te geven.

Ik vervul soms een brugfunctie naar hulpverlening en instanties door consequent het perspectief van de bewoner op tafel te leggen en zijn of haar stem te versterken, door praktische zaken op te pakken die door niemand opgepakt worden en tegelijk te proberen andere werkers te betrekken. Soms lukt dat, soms niet.

Thema's die dit jaar sterk naar voren kwamen zijn:

  • Allerhande zorgen van en om de (klein)kinderen, pedagogische ondersteuning. Vragen over schoolkeuzes, over hoe het kind het doet op school, hoe om te gaan met grote emoties van kinderen binnen gezinnen waar veel aan de hand is, kinderen die ontsporen en ouders die met hun handen in het haar zitten, pesten en rouw bij kinderen. Onmacht, verdriet, schuldgevoel en praktische zaken (SVB, uitschrijving gemeente, kosten) omtrent het uit huis plaatsen van kinderen. De druk van de groep bij kinderen en volwassenen en hoe daar mee om te gaan.
  • Criminaliteit / veiligheid. Dit jaar waren er golven van inbraken in de buurt. Dat gaf een deuk in het gevoel van veilig zijn in je huis en in de buurt bij volwassenen en bij kinderen. Met name bij de kinderen waar was ingebroken, gaf dat grote problemen. Er waren dreigingen in de buurt die grote stress gaven. Er waren zorgen om kinderen, die nauwelijks nog door hun ouders te bereiken waren, omtrent keuzes in hun leven en keuzes van vrienden.
  • Ziekte/ gezondheid. Op het gebied van ziekte en gezondheid was er zowel psychiatrische als fysieke als verslavingsproblematiek. Niet weten wat je hebt en iedere keer geconfronteerd worden met je grenzen en je daarin niet gehoord of begrepen voelen. Rouw en trauma's die je blijven achtervolgen en je leven kunnen beheersen. Verslaafd zijn en daar niet uit kunnen komen of fysieke klachten hebben door alle stress die je te verduren krijgt.
  • Taal. Rondom taal blijven er voor veel gezinnen (zowel van Nederlandse als van niet- Nederlandse achtergrond) moeilijkheden om hun weg te vinden. Gesprekken op school zijn moeilijk, maar ook bij huisartsen en instanties. Er is hulp nodig om brieven te begrijpen en te beantwoorden etc. Om nog maar te zwijgen van de digitale wereld.
  • Armoede / schulden. De stress, de schaamte die het geeft voortdurend geconfronteerd te worden met schulden, met rekeningen die niet betaald kunnen worden, met altijd nee moeten zeggen tegen je kinderen. En dan toch maar ja zeggen omdat je het niet meer kunt. En dan weer nieuwe schulden erbij hebben. Geen vangnet hebben die even iets kunnen opvangen voor jou. Geen baan kunnen vinden en je daardoor overbodig voelen. Kinderen voelen dat en ondervinden daar ook stress en schaamte van.
  • Allerlei rond relaties: verliefd worden of zijn, zwanger zijn en een kindje krijgen, conflicten hebben met je ouders, met je (ex) partner, de relatie met je ouders verbreken en de pijn die daaruit voortkomt, niet met en niet zonder je gezin kunnen, vechtscheidingen en hoe moeilijk dat is voor ouders en kinderen.
  • Leuke dingen doen in de vakanties met kinderen. Even de zorgen van thuis vergeten en een gezellige middag hebben met elkaar. Een huiswerkgroepje waar naast huiswerk vooral wordt gekletst, verteld, geknutseld, gekleurd, toneel gespeeld, theegedronken en piano gespeeld.
  • Rondom verhuizen. In deze periode klopten een viertal gezinnen uit de belendende buurt waar ik eerst werkzaam was, opnieuw bij mij aan met complexe problemen rondom financiën en verhuizingen, waarin ze enorm tegen zichzelf of muren van anderen aanliepen. Ik ben op dat appèl ingegaan en heb ze weer voor een periode ondersteund. Bij 2 gezinnen duurt dat nog voort.
 
 
*